دنگ یعنی چه؟
دنگ در فارسی محاوره یعنی سهم هر نفر از یک هزینه مشترک. وقتی چند نفر با هم خرجی میکنند — شام رستوران، کرایه ویلا، خرید ماهانه خانه — دنگ هر کس مبلغی است که باید بابت آن خرج بپردازد.
اصطلاح دنگی دونگی هم که زیاد میشنوید، حالت خاصی از همین است: تقسیم مساوی بین همه حاضران، بدون توجه به اینکه هرکس چقدر مصرف کرده. در کنارش «دانگ» را هم میشنوید که کلمهای متفاوت است: واحد رسمی مالکیت و برابر یکششم یک ملک — به همین دلیل به مالکیت کامل میگویند ششدانگ.
فرمول محاسبه دنگ
محاسبه دنگ روی دو عدد ساده میچرخد:
سهم هر نفر = مجموع هزینهها ÷ تعداد افراد
تراز هر نفر = مبلغی که پرداخت کرده − سهمش
اگر تراز مثبت شد، آن شخص طلبکار است (بیشتر از سهمش پرداخته). اگر منفی شد، بدهکار است.
یک قاعده کنترلی مهم: مجموع بدهیها همیشه باید دقیقاً برابر مجموع طلبها باشد. اگر برابر نشد، یعنی جایی از محاسبه ایراد دارد یا هزینهای جا افتاده است.
چهار روش تقسیم دنگ
همه هزینهها مساوی تقسیم نمیشوند. کسی که ماشین آورده، کسی که یک شب زودتر رفته، یا کسی که با خانواده آمده سهم متفاوتی دارد. چهار روش رایج:
تقسیم مساوی
مبلغ به تعداد افراد تقسیم میشود. همان «دنگی دونگی». مناسب کرایه ویلا، بنزین و خریدهای عمومی.
تقسیم درصدی
به هر نفر درصدی از هزینه اختصاص میدهید و مجموع باید ۱۰۰ شود. مناسب خانه مشترک با اتاقهای نابرابر.
تقسیم بر اساس مبلغ
سهم هر نفر را با عدد دقیق وارد میکنید. بهترین روش برای فاکتور رستوران وقتی سفارشها یکسان نبوده.
تقسیم بر اساس نفرات
به هر عضو تعداد سهم میدهید. کسی که با همسر و فرزندش آمده، سه سهم از هزینه را برمیدارد.
نکتهای که خیلیها از قلم میاندازند: روش تقسیم برای هر هزینه جداگانه انتخاب میشود. در یک سفر میتوانید بلیط را مساوی، شام رستوران را مبلغی و کرایه ویلا را بر اساس تعداد نفرات تقسیم کنید.
مثال عددی گامبهگام
سه همخانه — علی، ندا و سهیل — در یک ماه این خرجها را کردهاند:
| هزینه | مبلغ (تومان) | پرداختکننده |
|---|---|---|
| خرید ماهانه | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ | علی |
| قبض برق و گاز | ۶۰۰٬۰۰۰ | ندا |
| مواد شوینده | ۳۰۰٬۰۰۰ | سهیل |
گام اول — جمع کل: ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ + ۶۰۰٬۰۰۰ + ۳۰۰٬۰۰۰ = ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ تومان.
گام دوم — سهم هر نفر (تقسیم مساوی بین ۳ نفر): ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳ = ۷۰۰٬۰۰۰ تومان.
گام سوم — تراز هر نفر:
| نفر | پرداختی | سهم | تراز |
|---|---|---|---|
| علی | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ | ۷۰۰٬۰۰۰ | ۵۰۰٬۰۰۰ طلبکار |
| ندا | ۶۰۰٬۰۰۰ | ۷۰۰٬۰۰۰ | ۱۰۰٬۰۰۰ بدهکار |
| سهیل | ۳۰۰٬۰۰۰ | ۷۰۰٬۰۰۰ | ۴۰۰٬۰۰۰ بدهکار |
کنترل نهایی: مجموع طلبها ۵۰۰٬۰۰۰ و مجموع بدهیها ۱۰۰٬۰۰۰ + ۴۰۰٬۰۰۰ = ۵۰۰٬۰۰۰ تومان. برابرند، پس محاسبه درست است.
تسویه با کمترین تعداد پرداخت
لازم نیست هر بدهکار به هر طلبکار جداگانه پول بدهد. کافی است بزرگترین بدهکار را به بزرگترین طلبکار وصل کنید و همینطور ادامه دهید. در مثال بالا فقط دو انتقال لازم است:
- ندا ۱۰۰٬۰۰۰ تومان به علی میدهد.
- سهیل ۴۰۰٬۰۰۰ تومان به علی میدهد.
حالا تراز هر سه نفر صفر است و حساب ماه بسته میشود.